 *sistema
*SISTEMA

                                 wwedenie
         >>> fajl "DOMSG.TXT" --- razdel "sistema"
         nive  priwedena  sprawo~naq informaciq  po  sisteme 
subdr-8,kotoraq predsTawlqet  soboj sistemu uprawleniq bazoj 
dannyh ob}ego nazna~eniq, prednazna~ennu`, dlq raboty na 8 - 
razrqdnyh mikro-|wm pod uprawleniem operacionnoj sistemy os-
1800.  zdesx priwoditsq opisanie sodervimogo  distributiwnoj 
diskety   sistemy  i  ob}ie  prawila  ispolxzowaniq  komandy 
"HELP".    sprawo~naq   informaciq   qwlqetsq   dopolneniem 
"rukowodstwa  polxzowatelq",  kotoraq  movet  pomo~x  wam  w 
izu~enii i oswoenii sistemy  subdr-8.

          prawila ispolxzowaniq komandy "HELP"

          posle  poqwleniq na |krane simwolow ">>===>:"  dlq 
prodolveniq prosmotra nuvno navatx l`bu` klawi{u.  wyhod  iz 
komandy   HELP   wypolnqetsq  s  pomo}x`   kl`~a   "us-[".          
dlq togo, ~toby polu~itx sprawo~nu` informaci`, nuvno wwesti     
      komandu:   HELP <kl`~ewoe slowo>

           kl`~ewymi slowami qwlq`tsq:

      sistema           HELP         funkcii     kl`~i
      soob}eniq         terminy      primery     ograni~eniq
      <imq komandy>

     esli   informaciq   w  fajle  DOMSG.TXT   otsutstwuet, 
    wywoditsq  soob}enie "|toj sprawki net".


*EXIT
*HELP

               sredstwa "HELP" sistemy subdr-8
  
          sredstwa  wywoda sprawo~noj  informacii  pozwolq`t 
wam  polu~itx na     |kran kratkoe opisanie komand  sistemy, 
wkl`~aq prawila ih napisaniq     i primery ih ispolxzowaniq. 
takaq informaciq movet bytx polu~ena s pomo}x`     komandy:
                HELP <imq komandy>
         krome  togo,   wy  movete  polu~itx  dopolnitelxnu` 
sprawo~nu`   informai`        iz   drugih   razdelow   fajla 
DOMSG.TXT,  zadawaq  w  komande  HELP wmesto <imeni komandy> 
sledu`}ie kl`~ewye slowa:
      sistema      HELP      funkcii        kl`~i
      soob}enq     terminy   primery        ograni~eniq

      posle  poqwleniq na |krane simwolow ">>===>:" prosmotr 
informacii     movno prodolvitx,  navaw l`bu` klawi{u. wyhod 
iz komandy HELP osu}estwlqetsq s pomo}x` kl`~a "us-[".

         nive   priweden  pere~enx  wseh   komand   sistemy, 
informaciq  o  kotoryh so-    dervitsq w fajle DOMSG.TXT  i 
movet  bytx  wywedena po wa{emu  zaprosu.     drugie  wavnye 
swedeniq priwedeny w razdele --- "sistema".

 ?       -- wywod zna~enij wyravenij.
 ??      -- wywod zna~enij wyravenij na teku}u` stroku.
 @       -- formatizaciq pri  wywode i redaktirowanii dannyh.
 ACCEPT  -- wwod simwolxnyh dannyh wo wremennu` peremennu`.
 APPEND  -- dobawlenie zapisej w konec bazy dannyh. 
 BROWSE  -- polno|krannoe redaktirowanie bazy dannyh.
 CANCEL  -- prekra}enie wypolneniq komandnogo fajla.
 CALL    -- wyzow procedury polxzowatelq.
 CHANGE  -- obnowlenie ukazannyh polej zapisej.
 CLEAR   -- ustanowka ishodnogo sostoqniq pamqti subdr-8.
 CONTINUE-- pozicionirowanie zapisi po uslowi`. prodolvaet 
	    operaci` komandy LOCATE.
 COPY    -- kopirowanie baz dannyh.
 COUNT   -- pods~et zapisej.
 CREATE  -- sozdanie bazy dannyh.
 DELETE  -- udalenie fajlow i zanesenie priznakow udaleniq
	    w zapisi.
 DISPLAY -- wywod   informacii   na   wideoterminal   i 
	    pe~ata`}ee ustrojstwo.
 DO      -- uprawlenie wypolneniem komandnogo fajla.
 EDIT    -- wyboro~noe obnowlenie zapisej.
 EJECT   -- uprawlenie ustrojstwom pe~ati.
 ERASE   -- o~istka |krana.
 FIND    -- pozicionirowanie zapisi po indeksu.
 GO/GOTO -- pozicionirowanie po nomeru zapisi.
 HELP    -- okazanie pomo}i.
 IF      -- wypolnenie komand w zawisimosti ot uslowiq.
 INDEX   -- indeksirowanie bazy dannyh.
 INPUT   -- wwod dannyh wo wremennu` peremennu`.
 INSERT  -- dobawlenie zapisej w bazu dannyh.
 JOIN    -- ob'edinenie dwuh baz dannyh.
 LOAD    -- zagruzka fajla s proceduroj polxzowatelq.
 LIST    -- wywod   informacii   na   wideoterminal   i 
	    pe~ata`}ee ustrojstwo.
 LOCATE  -- pozicionirowanie zapisi po uslowi`.
 MODIFY  -- modifikaciq    opisaniq    bazy    dannyh,
	    struktury komandnogo fajla.
 NOTE/*  -- zadanie kommentariew w komandnyh fajlah.
 PACK    -- uni~tovenie zapisej.
 POKE    -- zapisx procedury polxzowatelq neposredstwenno w
            operatiwnu`   pamqtx.
 QUIT    -- zawer{enie raboty subdr-8.
 READ    -- ustanowka revima polnogo |krana dlq redaktirowaniq.
 RECALL  -- snqtie priznakow udaleniq.
 REINDEX -- obnowlenie indeksnyh fajlow.
 RELEASE -- oswobovdenie pamqti wremennyh peremennyh.
 REMARK  -- zadanie i wywod kommentariew.
 RENAME  -- pereimenowanie fajlow.
 REPLACE -- obnowlenie  ukazannyh  polej   zapisej   po 
	    zadannym wyraveniqm.
 REPORT  -- podgotowka i wyda~a ot~eta.
 RESET   -- wosstanowlenie sistemy posle smeny diska.
 RESTORE -- wosstanowlenie w pamqti wremennyh peremennyh.
 RETURN  -- zawer{enie wypolneniq komandnogo fajla.
 SAVE    -- sohranenie wremennyh peremennyh.
 SELECT  -- ustanowka aktiwnosti oblasti.
 SET     -- ustanowka parametrow funkcionirowaniq komand.
 SKIP    -- pozicionirowanie otnositelxno teku}ej zapisi.
 SORT    -- sortirowka zapisej bazy dannyh.
 STORE   -- formirowanie wremennoj peremennoj.
 SUM     -- summirowanie ~islowyh polej zapisej bazy dannyh.
 TEXT    -- sozdanie i wywod bloka teksta w komandnom fajle.
 TOTAL   -- wy~islenie promevuto~nyh itogow.
 UPDATE  -- obnowlenie zapisej bazy dannyh dannymi drugoj bazy.
 USE     -- otkrytie/zakrytie baz dannyh.
 WAIT    -- ostanow pri wypolnenii komandnogo fajla.
*EXIT
*TERMINY
*terminy
                >>> fajl "DOMSG.TXT" --- razdel "terminy"

        terminologiq sistemy subdr-8


    <wyravenie>    -- dannoe ili gruppa dannyh i operacij,
           zna~enie kotoryh movet bytx opredeleno
           sistemoj . <wyravenie> movet imetx tip
           "s", "N" ili "L" w zawisimosti
           ot tipa generiruemogo dannogo.
	         
    <wremennaq  peremennaq>    -- imq wremennoj  peremennoj, 
    ispolxzu`}ejsq dlq  hraneniq promevuto~nyh rezulxtatow
    i/ili parametrow.     

    <indeksnyj fajl>      -- imq indeksnogo fajla.         
 
    <komanda>      -- l`baq komanda ili funkciq sistemy
    

    <kl`~>          -- kombinaciq polej odnogo tipa, ispolx-
           zu`}aqsq dlq sozdaniq indeksnogo
           fajla ili pole dlq sortirowki bazy dannyh
    
    <maska>       -- specifikaciq odnotipnyh fajlow, ime`}ih  
           sowpada`}ie simwoly w imenah; pri |tom ispolxzu`tsq
           simwoly operacionnoj sistemy  "?"  i  "*".
	   to  ve   dlq wremennyh peremennyh.

    <pole>       -- imq polq w zapisi.

    <peremennaq>      -- imq  wremennoj peremennoj ili  polq 
		bazy     dannyh.
    
    <razdelitelx>  -- l`boj specialxnyj simwol, ispolxzu`}ijsq
     		      dlq      razgrani~eniq dannyh. naprimer,
		      apostrof ('),  kawy~ka ("), zapqtaq(,),
		      dwoeto~ie (:)  i t.p.


    <stroka>    -- imq simwolxnoj peremennoj ili ograni~ennaq 
	           apostrofami (''), kawy~kami ("") ili 
	           kwadratnymi skobkami ([]) konstanta.

   <spisok wyravenij> -- spisok wyravenij,razdelennyh zapqtymi.
          
    <spisok  polej> -- spisok imen polej,razdelennyh zapqtymi.

    <spisok  wremennyh peremennyh>  -- spisok imen wremennyh 
			peremennyh,  razdelennyh zapqtymi.

    <sfera dejstwiq> -- ~islo zapisej, obrabatywaemyh w odnoj
          		 komande  sistemy. 
		wozmovny sledu`}ie zna~eniq:
           ALL      - wse zapisi bazy dannyh;        
           NEXT< N> - sledu`}ie <N> zapisej, wkl`~aq teku}u`;
           RECORD <N> - zapisx s nomerom <N>.

    <fajl>      -- imq fajla.

    <~islowoe  wyravenie>  -- wyravenie s ~islowym zna~eniem.

    <N>          -- konstanta s  ~islowym zna~eniem.

*EXIT
*KL@^I
*kl`~i
   >>> fajl "DOMSG.TXT" --- razdel "kl`~i"

       wse komandy :

      us-X,F  --  pereme}enie kursora na sledu`}ee pole
      us-E,A  --  pereme}enie kursora na predydu}ee pole
      us-D    --  pereme}enie kursora na odin simwol wprawo
      us-S    --  pereme}enie kursora na odin simwol wlewo
      us-G    --  iskl`~enie simwola w pozicii kursora
      us-Y    --  stiranie polq sprawa ot kursora
      us-V    --  perekl`~enie revimow perezapisi i wstawki
      us-W    --  sohranenie izmenenij i wozwrat  w  revim 
		  wwoda komand 
      w{/zb   --  iskl`~enie simwola slewa ot kursora

      komanda BROWSE:

      us-B    --  sme}enie okna na odno pole wprawo
      us-Z    --  sme}enie okna na odno pole wlewo


       komanda EDIT:

      us-U     --  ustanowka/snqtie  priznaka  iskl`~ennoj 
		  zapisi
      us-C     --  zapisx  dannyh  na  disk  i  perehod   k 
		  sledu`}ej zapisi
      us-R     --  zapisx  dannyh  na  disk  i  wozwrat  k 
		  predydu}ej zapisi
      us-Q     --  poterq izmenenij i wozwrat w revim  wwoda 
		  komand
      us-W     --  zapisx wseh izmenenij na disk i wozwrat w 
		  revim wwoda komand

       komanda MODIFY:


      us-T    --  iskl`~enie teku}ej stroki
      us-N    --  wkl`~enie nowoj stroki
      us-C    --  perewod polowiny stranicy
      us-Q     --  poterq wseh izmenenij i wozwrat w  revim 
		  wwoda komand
      us-W     --  zapisx  izmenenij  na disk i  wozwrat  w 
		  revim wwoda komand



      komanda APPEND

      <wk>   --  zawer{enie   dobawleniq,   esli   kursor 
		nahoditsq w perwoj pozicii perwogo polq  
      us-W   --  sohranenie  zapisi na diske  i  perehod  k 
		sledu`}ej zapisi
      us-Q   --  poterq teku}ej zapisi i wozwrat w  revim 
		wwoda komand

          revim wwoda komand:

      us-P    --  wkl`~enie/wykl`~enie pe~ati
      us-R    --  powtorenie poslednej wypolnennoj komandy
      us-X    --  stiranie stroki komandy bez ee wypolneniq
      us-n    --  wozwrat na odin simwol
      us-M    --  <wk>
      us-S    --  ostanow/prodolvenie wypolneniq komandy
      us-[    --  awarijnoe zawer{enie komandy 
*EXIT
*?
*??
     >> ?  ---    opredelqet i wywodit zna~enie wyraveniq. w 
		komandnyh fajlah movet   ukazywatxsq  bez
   		wyraveniq, ~to priwodit k wywodu pustoj stroki.

         sintaksis:

         ?   [<spisok wyravenij>]
         ??  [<spisok wyravenij>]

         forma  komandy   ??   wywodit  rezulxtat  w  na~alo 
	teku}ej stroki.

     primery:
         ? 6/3
         2
         ? 'gorod'
         gorod
         ? gor (pole otkrytogo fajla)
         kalinin 
*EXIT
*@
     >> @ ---
        wywodit     formatirowannye    dannye    na 
	wideoterminal ili pe~ata`}ee  ustrojstwo w
	sootwetstwii s  zadannymi koordinatami (h,u),
        gde h - nomer stroki i u - nomer pozicii  w stroke

         sintaksis:

         @  <koordinaty> [SAY <wyravenie> [USING'<FORMAT>']
        [GET <peremennaq> [PICTURE '<FORMAT>']]
 
         primery:

         @ 3,23  SAY kol* 1.06 USING '$$$,$$$,99'
         @    14,23    SAY   "wwedite    nomer    telefona";   
        GET tel PICTURE '###-##-##' 
         @ liniq+2,45 SAY itog USING '99999.99' 
*EXIT
*ACCEPT
     >> ACCEPT ---
        zapra{iwaet   wwod   stroki  wo wremennu` peremennu`.

         sintaksis:

         ACCEPT ['< stroka>'] to <peremennaq>

         primery:

         .ACCEPT " wwedite wa{e imq" to imq   
         wwedite wa{e imq: filatow w. s.
         . ? imq
         filatow w. s. 
*EXIT
*APPEND
    >> APPEND ---
         komanda imeet sledu`}ie tri formy:

    > APPEND FROM <fajl> [FOR <wyravenie>] ili
      APPEND   FROM   <fajl>   [SDF]   [DELIMITED]    [FOR 
     <wyravenie>]---
         dobawlqet  dannye  iz  bazy dannyh ili iz  fajla  w 
	sistemnom formate w konec   otkrytoj  bazy   dannyh.  
 	pome~ennye   dlq iskl`~eniq zapisi ne dobawlq`tsq.

         primery:
        APPEND FROM produkt  FOR imq = 'n'
        APPEND FROM TEST.TXT DELIMITED

    >APPEND BLANK ---
        dobawlqet w konec otkrytoj bazy dannyh pustu` zapisx.
    >APPEND ---
        dobawlqet  w  konec  otkrytoj  bazy  dannyh 
	nowye zapisi i awtomati~eski obnowlqet otkrytye 
	indeksnye fajly.
*EXIT
*BROWSE
    >> BROWSE ---
        wkl`~aet revim polno|krannogo redaktirowaniq i 
	pozwolqet izmenqtx dannye w otkrytoj baze dannyh.

         sintaksis:

         BROWSE [FIELDS <spisok polej>]
*EXIT
*CALL
    >> CALL ---
        na~inaet  wypolnenie procedury polxzowatelq s adresa,
	ukazannogo w komande SET CALL TO <adres>.

         sintaksis:

         CALL [peremennaq]
*EXIT
*CANCEL
    >> CANCEL ---
      	prekra}aet  wypolnenie  komandnogo  fajla   i 
	osu}estwlqet wozwrat w revim wwoda komand.

         sintaksis: CANCEL

         primer:    fragment komandnogo fajla

         ACCEPT "kaku` operaci` wypolnqtx dalx{e?" TO OPER
         IF OPER = 'konec'
         CANCEL
         ENDIF 
*EXIT
*CHANGE
    >> CHANGE ---
        pozwolqet   wypolnqtx  obnowlenie  otkrytoj 
	bazy dannyh na urowne   otdelxnyh  polej  w  revime
	oby~nogo redaktirowaniq. wyhod iz komandy 
	wypolnqetsq s pomo}x`  kl`~a  <us-[>.

         sintaksis:

         CHANGE  [<sfera  dejstwiq>] FIELD <spisok>  [FOR 
	<wyravenie>]

         primer:

         .CHANGE ALL FIELD kod FOR kod = '90045'
         zapisx: 00123
         KOD : 90045
         zamena?
        wwedite  zamenqemye simwoly i navmite  kl`~ <wK>.
        zatem wwedite nowye dannye ili navmite kl`~ <wK>.
        i perehod k sledu`}ej zapisi bazy dannyh -
        navatiem kl`~a <wk> na wopros "zamena?"
*EXIT
*CLEAR
    >> CLEAR ---
        zakrywaet   wse   otkrytye   bazy   dannyh, 
	iskl`~aet wse wremennye peremennye,   wypolnqet
	wybor   perwi~noj rabo~ej oblasti.

    >> CLEAR GETS ---
        o~i}aet    |kran   tolxko    ot    zna~enij 
	peremennyh, zadannyh w fraze GET komandy @.
*EXIT
*COPY
    >> COPY ---
        kopiruet otkrytu` bazu dannyh ili tolxko ee 
	strukturu w drugoj fajl. esli fajl ukazannyj wo 
	fraze 'TO <fajl>', ne su}estwuet,  to on budet 
	sozdan sistemoj.  esli fajl uve su}estwuet,  wse
	soderva}iesq  w nem dannye  budut razru{eny. zapisi,
        pome~ennye kak iskl`~ennye, ne kopiru`tsq.
 
         komanda imeet sledu`}ie osnownye tri formy:

         >  COPY  TO  <fajl>  [<sfera  dejstwiq>]  [FIELD 
	    <spisok>] [FOR <wyravenie>]
         >   COPY   TO  <fajl>   [SDF]   [DELIMETED   [WITH 
	    <razdelitelx>]] [FOR <wyravenie>]
         > COPY TO <fajl> STRUCTURE [FIELD <spisok>] ---
	     kopirowanie struktury bazy dannyh
         > COPY TO <fajl> STRUCTURE EXTENDED ---
        sozdaet  nowu` bazu dannyh,  zapisi kotoroj 
	sodervat opisanie otkrytoj bazy dannyh.
*EXIT
*COUNT
    >> COUNT  ---
        opredelqet  ~islo zapisej w  otkrytoj  baze 
	dannyh, udowletworq`}ih   zadannomu  kriteri`.
	po  umol~ani` obrabatywaet wse zapisi bazy dannyh.

         sintaksis:

         COUNT [<sfera dejstwiq>] [FOR <wyravenie>]
       [TO <wremennaq peremennaq>]

         primer:

 .COUNT NEXT 15 FOR god < '85' TO wp1
*EXIT
*CREATE
    >> CREATE    ---
        sozdaet nowu` bazu dannyh.

       komanda imeet sledu`}ie dwe formy:

       > CREATE <imq fajla> --- 
        sozdaet  nowu`  bazu dannyh  i  zapra{iwaet 
	opisanie ee struktury.

       > CREATE <nowyj fajl> FROM <staryj fajl>  EXTENDED ---
        sozdaet   nowu`  bazu   dannyh,   struktura 
	kotoroj opisana dannymi <starogo  fajla>. 
	ispolxzuetsq  wmeste  s komandoj COPY STRUCTURE
	EXTENDED. 
*EXIT
*DELETE
    >> DELETE ---
        iskl`~aet fajl ili zapisi.

         komanda imeet sledu`}ie tri formy:

       > DELETE FILE <fajl> --- iskl`~aet ukazannyj fajl.

       > DELETE [<sfera dejstwiq>] [FOR <wyravenie>] ---
        markiruet     zapisi     kak     iskl`~enne 
	(ustanawliwaet simwol '*').
        fizi~eskoe   udalenie  zapisej  wypolnqetsq 
	komandoj PACK.
        po   umol~ani`  sfera  dejstwiq   - teku}aq zapisx.

         primery:

         DELETE ALL FOR produkt= '12345'
         DELETE RECORD 15
*EXIT
*DISPLAY
    >> DISPLAY ---
        wywodit trebuemu` informaci` iz bazy dannyh 
	ili sistemnu` informaci`.

         komanda imeet sledu`}ie pqtx form:

      > DISPLAY FILES [ON <disk>] [LIKE <maska>] ---
        wywodit pere~enx fajlow,  raspolovennyh  na 
	ukazannom diske.

       > Dtogda, kogda  w operaciqh srawneniq strok 
	wse simwoly w strokah sowpada`t.
	(w  frazah  FOR  <wyravenie, komandah FIND i t.d).
        "OFF"    - dopuskaetsq   srawnenie   strok 
	razli~noj dliny.

    > SET INTENSITY [ON/OFF] ---
        "ON"  - obespe~iwaetsq dwojnaq qrkostx  pri 
	polno|krannyh operaciqh (esli pozwolqet apparatura).
        "OFF" - dwojnaq qrkostx wykl`~aetsq.

    > SET LINKAGE [OFF/ON] ---
        "ON"   - obespe~iwaetsq  wozmovnostx   wsem 
	posledowatelxnym komandam,   kotorye   ime`t  
	frazu   <sfera dejstwiq>, wypolnqtx
        pozicionirowanie kak w perwi~noj,  tak i wo 
	wtori~noj rabo~ih oblastqh, odnowremenno.
        "OFF" - swqzywanie baz dannyh otmenqetsq.



    > SET PRINT [OFF/ON] ---
        "ON"   - wsq   informaciq   wywoditsq    na 
	pe~ata`}ee ustrojstwo.
        "OFF"- informaciq na pe~atx ne wywoditsq.

    > SET RAW [OFF/ON] ---
        "ON"  - sodervimoe  zapisej bazy dannyh  po 
	komandam "DISPLAY" i  "LIST"  wywoditsq  bez  
	probelow  mevdu polqmi.
        "oFF"  - mevdu  polqmi  dannyh   wywoditsq 
	dopolnitelxnyj probel.

    > SET SCREEN [ON/OFF] ----
        "ON"     - dlq     komand APPEND,EDIT,CREATE,INSERT 
	wypolnq`tsq polno|krannye operacii.
        "OFF"    - polno|krannye operacii ne wypolnq`tsq.

    > SET STEP [OFF/ON] ----
        "ON"  - posle zawer{eniq wypolneniq  kavdoj 
	komandy s celx` obleg~eniq   otladki  komandnogo  
	fajla   ego wypolnenie prerywaetsq.
        "OFF"  - komandnyj  fajl  wypolnqetsq  bez 
	prerywanij.


    > SET TALK [ON/OFF] ---
        "ON"    - rezulxtaty   wypolnennyh   komand 
	wywodqtsq na wideoterminal.
        "OFF"  - rezulxtaty  na  wieoterminal ne wywodqtsq.

    > SET ALTERNATE TO [<fajl>] ---
        sozdaetsq  i otkrywaetsq fajl tipa .tht,  w 
	kotorom pri zadanii SET ALTE ON budet sohranqTxsq 
	informaciq, poqwlq`}aqsq na |krane.  esli  
	su}estwowal  fajl  s  zadannym imenem, on stiraetsq.

    > SET ALTERNATE TO --- zakrywaetsq <fajl> .tht.

    > SET CALL TO <adres> ---
        ukazywaetsq   <adres>  (desqti~noe   ~islo) 
	to~ki whoda w proceduru polxzowatelq.

    > SET DATE TO <xx/xx/xx> ---
        sohranqetsq  stroka sistemnoj daty,  no  ne 
	osu}estwlqetsq prowerka ee dostowernosti.


    > SET DEFAULT TO <disk> ---
        ukazywaetsq    ustrojstwo,    na    kotorom 
	raspoloven disk s fajlami, sozdawaemymi subdr-8.

    > SET FORMAT TO <SCREEN/PRINT> ---
        SCREEN  - rezulxtat komandy "@"  wywoditsq 
	na wideoterminal.
        PRINT - rezulxtat wywoditsq na  pe~ata`}ee ustrojstwo.
 
    > SET FORMAT TO [<fajl formata |krana>] ---
        OTkrywaetsq  fajl formata  |krana,  kotoryj 
	ispolxzuetsq dlq formatirowaniq |krana pri 
	wypolnenii komand APPEND, EDIT, INSERT, CREATE, READ.

    >  SET  FORMAT TO  - zakrywaetsq otkrytyj  fajl  formata 
	|krana.

    > SET HEADING TO <stroka> ---
        zapominaetsq  <stroka>,  kotoraq  wywoditsq kak ~astx
	zagolowka ot~eta pri wypolnenii komandy REPORT.

    > SET INDEX TO <spisok indeksnyh fajlow> ---
        otkrywa`tsq indeksnye fajly (ne bolee semi) dlq
        sootwetstwu`}ej bazy dannyh,  kotorye budut 
	awtomati~eski obnowlqtxsq, otravaq l`bye izmeneniq 
	w baze dannyh. perwyj po spisku  indeksnyj  fajl 
	s~itaetsq  glawnym, t.e. tolxko on ispolxzuetsq dlq
	komand   prosmotra   i uporqdo~eniq bazy dannyh.

    > SET INDEX TO ---
        zakrywa`tsq wse indeksnye fajly.

    > SET MARGIN TO <N> ---
        ustanawliwaetsq  lewaq granica  pe~ata`}ego 
	ustrojstwa na Kolonku <N>.
*EXIT
*SKIP
    >> SKIP [-] [<N>] ---
        pozicioniruet   ukazatelx  teku}ej   zapisi 
	pered i nazad na "N" zapisej  w predelah otkrytoj  
	bazy  dannyh. zna~enie po umol~ani` +1.
*EXIT
*SORT
    >> SORT ---
        sozdaet kopi` bazy dannyh,  otsortirowannu` 
	po odnomu pol`. uporqdo~enie   osu}estwlqetsq  po  
	zna~eni` koda koi-7. ne obrabatywaet   zapisi,   
	otme~ennye dlq udaleniq. po umol~ani` sortirowka  
	osu}estwlqetsq  w  wozrasta`}ej posledowatelxnosti.

         sintaksis:

         SORT  ON <imq polq> to <imq fajla> [ASsENDING  / 
	DESCENDING]

         primer:

         . USE spisok
         . SORT ON kod TO sortkod DESCENDING
*EXIT
*STORE
    >> STORE ---
        wy~islqet  zna~enie wyraveniq i  zapominaet ego wo 
	wremennoj peremennoj.
 
         sintaksis:

         STORE <wyravenie> to <wremennaq peremennaq>

         primer:

         . STORE 3 TO nomer
  3
         . STORE nomer + 9 TO nomer2
  12
         . STORE 'iwanow' TO imq
         iwanow
         . ? nomer+nomer2, imq 
         15 iwanow
*EXIT
*SUM
    >> SUM ---
        wy~islqet i wywodit summy ~islowyh zna~enij 
	wyravenij otkrytoj bazy dannyh. zadanie frazy to 
	pozwolqet sohranitx rezulxtaty    summirowaniq   
	w zadannyh wremennyh peremennyh.
        zna~enie    po   umol~ani`   frazy   <sfera 
	dejstwiq> - wse neudalqemye zapisi.

         sintaksis:

         SUM   <wyravenie>  [,<wyravenie2>,...]   [<sfera 
	dejstwiq>] [TO <spisok wremennyh peremennyh>]
	[FOR <wyravenie>]

         primer:

         . USE spisok
         . SUM kol * nomer FOR kod = 'kl`~'
         . SUM nomer FOR kod = 'por{enx' TO p1
         .  SUM  nomer,  nomer  * kol FOR kod =  'por{enx' 
	 .AND.kol>9.00
*EXIT
*TEXT
*ENDTEXT
    >> TEXT ---
        wywodit iz komandnogo fajla blok teksta bez 
	wypolneniq komand  @ ili ?.  tekst  wywoditsq 
	neposredstwenno na |kran ili pe~atx do wwedeniq 
	komandy ENDTEXT.
*EXIT
*TOTAL
    >> TOTAL ---
        summiruet zna~eniq ukazannyh polej otkrytoj 
	bazy dannyh, udowletworq`}ih zadannomu kl`~u. 
	rezulxtaty summirowaniq s kl`~ami pome}a`tsq w nowu`
	bazu  dannyh, opredelennu` wo fraze  to.
	dlq  wypolneniq  |toj  komandy  neobhodimo, ~toby
        baza    dannyh   byla   otsortirwana    ili 
	proindeksirowana po ukazannomu kl`~u.

         sintaksis:

         TOTAL  TO  <fajl>  ON <kl`~> [FIELDS <spisok polej>]
*EXIT
*UPDATE
>> UPDATE ---
        wypolnqet        gruppowoe       obnowlenie 
	predwaritelxno otsortirowannoj ili  indeksirowannoj 
	otkrytoj bazy  dannyh. esli kl`~i zapisej w  otkrytoj 
	baze  dannyh  i  baze  dannyh, zadannoj frazoj FROM, 
        sowpada`t, dannye iz bazy dannyh FROM libo 
	dobawlq`tsq k dannym otkrytoj bazy dannyh,  libo 
	zame}a`t dannye w polqh  pere~islennyh w spiske.

         sintaksis:

         UPDATE FROM <fajl> ON <kl`~> [ADD <spisok polej>]
         [REPLACE  <spisok  polej> ili <pole> WITH  <spisok 
	 polej>] [RANDOM]
*EXIT
*USE
    >> USE ---
        otkrywaet/zakrywaet bazu  dannyh.  zadannie 
	frazy INDEX otkrywaet pere~islennye indeksnye fajly.

         sintaksis:

         USE <fajl> [INDEX <spisok indeksnyh fajlow>]
*EXIT
*WAIT
    >> WAIT ---
        perewodit   komandnyj   fajl  w   sostoqnie 
	ovidaniq wwoda l`bogo odnogo simwola i posle ego 
	wwoda prodolvaet wypolnenie programmy.

         sintaksis:

         WAIT [TO <wremennaq peremennaq>]

*EXIT
*FUNKCII
   fajl "DOMSG.TXT" --- razdel "funkcii"


    > @ (<stroka1>,<stroka2>) ---
        funkciq   poiska    podstroki.    generiruet 
	~islowoe dannoe, zna~eniem  kotorogo  qwlqetqsq  
	nomer  simwola, na~ina`}ego <stroku1> w <stroke2> .

    > * ---
        funkciq    opredeleniq   udalennoj   zapisi. 
	generiruet logi~eskoe dannoe, so zna~eniem "istina",
        esli teku}aq zapisx pome~ena dlq udaleniq.

    > # --- 
        funkci opredeleniq nomera zapisi. generiruet 
	celoe ~islo, sootwetstwu`}ee nomeru teku}ej zapisi.

    > !(<stroka>) ---
        funkciq  preobrazowaniq  simwolow   werhnego 
	registra w simwoly nivnego registra.

    > $(<stroka>,<na~alo>,<dlina>) ---
        funkciq  formirowaniq podstroki.  generiruet 
	simwolxnoe dannoe iz opredelennoj ~asti <stroki>.

    > &<peremennaq>[.] 
        funkciq podstanowki (makro). imq peremennoj,
        ukazannoe posle &,zamenqetsq sootwetstwu`}im 
	zna~eniem peremennoj. to~ka (.) w konce stawitsq 
	w tom slu~ae, esli makro stoit slewa ot konstanty.

    > CHR<<~islowoe wyravenie>> --- 
       funkciq  preobrazowaniq ~isla w simwol  koda koi-7.

    > DATE () ---
        perewodit  simwolxnu`   stroku,   soderva}u` 
	sistemnu` datu, w format **/**/**.




    > EOF ---
        funkciq opredeleniq konca fajla.  generiruet 
	logi~eskoe dannoe, zna~enie kotorogo rawno "istina", 
	esli  byla sdelana popytka   obratitxsq  k sledu`}ej, 
	posle poslednej, zapisi  bazy dannyh.

    > FILE(<fajl>) ---
        funkciq   opredeleniq  su}estwowaniq  fajla. 
	generiruet logi~eskoe dannoe,  zna~enie  kotorogo 
	rawno  "istina", esli fajl  su}estwuet  na  diske,  
	i  "lovx"   w protiwnom slu~ae.

    > INT(<~islowoe wyravenie>) ---
       funkciq opredeleniq celoj ~asti ~islowogo wyraveniq.

    > LEN(<stroka>) ---
       funkciq opredeleniq dliny <stroki>.

    > PEEK(<~islowoe wyravenie>) ---
       funkciq opredeleniq zna~eniq bajta operatiwnoj pamqti,
       raspolovennogo  po adresu zadannym  ~islowym wyraveniem.

    > RANK(<stroka>) ---
        funkciq   opredeleniq   ~islowogo   zna~eniq perwogo 
	simwola koda koi-7 <stroki>.   

    > STR(<~islowoe wyravenie>,<dlina>[,<to~nostx>]) --- 
       funkciq preobrazowaniq ~islowogo dannogo w simwolxnoe.
      
    > TEST(<wyravenie>) ---
        funkciq   prowerki   wyraveniq.   generiruet 
	~islowoe dannoe, zna~enie kotorogo ne rawno 0, 
	esli wyravenie werno i grammati~eski prawilxno,
	i rawno 0,esli |to ne tak.

   > TRIM(<stroka>) ---
       funkciq udaleniq zawer{a`}ih probelow.   


    > TYPE(<wyravenie>) ---
        funkciq opredeleniq tipa dannogo. generiruet 
	simwolxnoe dannoe dlinoj 1 i zna~eniem 'C', 'N', 'L'
	ili 'U' w zawisimosti ot tipa wyraveniq (simwolxnoe,
        ~islowoe, logi~eskoe ili neopredelennoe).

    > VAL(<stroka>) ---
        funkciq  preobrazowaniq cifrowyh simwolow  w 
	celoe ~islo.     

*EXIT
*OGRANI^ENIQ
*ograni~eniq
     >>> fajl "DOMSG.TXT" --- razdel "ograni~eniq"

 
    ~islo   polej  w  zapisi   		32 maksimum
    ~islo   simwolow  w  zapisi       1000 maksimum
    ~islo   zapisej  w  baze  dannyh 65535 maksimum
    ~islo   simwolow  w  stroke        254 maksimum
    razrqdnostx ~isel    		10 cifr
    ~islo   simwolow  w  komande       254 maksimum
    ~islo  wyravenij  w  komande  SUM   5  maksimum
    ~islo simwolow w zagolowke REPORT  254 maksimum
    ~islo  polej  w  komande  REPORT    24 maksimum
    ~islo  simwolow  w  kl`~e  indeksa  99 maksimum
    ~islo   teku}ih  komand  GET        64 maksimum
    ~islo odnowremenno otkrytyh fajlow  16 maksimum
*EXIT
*SOOB]ENIQ
*soob}eniq
         >>>    fajl    "DOMSG.TXT" --- razdel "soob}eniq"

    *** delenie na 0 ---    
   byla   wypolnena  popytka  razdelitx   ~islennoe 
   wyravenie na nolx.
    *** newerno ---       
   perepisatx    podstroku   (&)   s    prawilxnymi 
   parametrami.
    *** neizwestnaq komanda ---
   prowerxte   orfografi`.   subdr-8  ne   ponimaet 
   komandu.
    *** o{ibka sintaksi~eskaq ---
   subdr-8 ne ponimaet komandu.
    > 5 wyravenij summirowaniq --- 
   komanda SUM ograni~ena 5 wyraveniqmi.
    baza dannyh ne subdr-8 ---
   otkrywaemaq  baza  dannyh sozdana ne pri  pomo}i subdr-8.
    wyravenie ne~islowoe ---
   komanda SUM trebuet ~islowoe wyravenie.
    wlovennostx > dopustimoj ---    
   odnowremenno  movet  bytx otkryto  ne  bolee  16 
   komandnyh fajlow.
    wremennyh peremennyh > 64 ---
   movet bytx maksimum 64 wremennyh peremennyh.
    disk polon ---       
   na  diske net prostranstwa,  ispolxzujte komandu 
   DELETE FILE dlq stiraniq nekotoryh nenuvnyh fajlow.
    dlina zapisi > 1000 simwolow ---
   umenx{ite  razmer nekotoryh polej  ili  sozdajte 
   wtoru` bazu dannyh s ob}im kl`~em.
    dannoe ne najdeno ---
   perepi{ite   komandu   REPLASE  ili   prowerxte 
   strukturu fajla na prawilxnostx imeni polq.
    # zapisi wne fajla ---  
   nomer zapisi bolx{ij,  ~em ~islo zapisej w  baze 
   dannyh.zapisx ne   su}estwuet.
    zapisx wne indeksa ---
   indeksnyj    fajl   ne   aktualizirowan    posle 
   dobawleniq zapisi.wypolnite REINDEX.
    imq peremennoj newerno ----
   w  imenah  polej i peremennyh  razre{eny  tolxko 
   alfawitno-cifrowye simwoly i dwoeto~ie.


    indeks ne prinadlevit bd ---
   subdr-8 ne movet ustanowitx sootwetstwie kl`~a i 
   bazy dannyh.popytajtesx rabotatx s drugim indeksnym fajlom.
    indeksnyj fajl ne otkrytx ---
   prowerxte   prawilxnostx  napisaniq  imeni  bazy 
   dannyh ili indeksnogo fajla.
    kl`~i neodinakowoj dliny ---
   dlq komandy UPDATE trebu`tsq identi~nye kl`~i.
    komand RETURN > 16 ---
   weroqtno,  o{ibka w strukture komandnogo  fajla. 
   prowerxte ~islo i mesto komand  RETURN.  
    komanda JOIN sozdaet > 65534 zapisej ---
   fraza  FOR  pozwolqet ob'edinqtx sli{kom  mnogo 
   zapisej. sdelajte ee bolee strogoj.
    komandnyj fajl ne najden ----
   prowerx napisanie nazwaniq fajla.
    makro - ne simwolxnaq stroka ---       
   peremennye,  ras{irqemye  pri pomo}i MACRO  (&) dolvny
   bytx simwolxnymi (s) po sodervani`.

    net ---    
   subdr-8 ne movet najti zapisx s dannym zna~eniem
   kl`~a.
    newerna to~nostx --- 
   wnowx wwedite desqti~nu` ~astx.
    neopredelennyj        fajl         ---             
   
   wnutrennqq o{ibka. obratitesx k razrabot~iku
   (postaw}iku). esli ispolxzowalsq HELP,
   to    movet   bytx   fajl     	DOMSG.TXT 
   otsutstwuet na ustrojstwe.
    newerna dlina ---
   wnowx opredelite razmer polq dannyh w  diapazone 1-254.
    newernyj tip dannyh ---
   SORT  ne  movet bytx wypolnena  po  logi~eskomu pol`.
    newerno imq ---
   wnowx opredelite imq polq w CREATE.
    net wyravenij w SUM --- 
   dlq   komandy  SUM  neobhodimo wyravenie dlq summirowaniq.
    neweren # zapisi ---        
   adresuemaq zapisx dolvna bytx > o i < 65535.
    nelxzq INSERT - w baze dannyh net zapisej ---
   ispolxzujte komandu APPEND.   
    net mesta dlq wremennyh peremennyh --- 
   umenx{ite   koli~estwo   ili  razmer wremennyh peremennyh.
    ne weren tip ---
   dolvno  bytx  C<simwolxnoe>, N<~islowoe> ili L<logi~eskoe>.
    net frazy "FOR" --- 
   perepi{ite    komandu  JOIN  s  prawilxnym sintaksisom.
    net frazy "FROM" ---
   perepi{ite  komandu UPDATE s prawilxnym sintaksisom.
    otkrytaq bd ne indeksirowana ---
   komandu   FIND   movno   primenqtx   tolxko   k 
   indeksirowannym bazam dannyh.
    otkryto > 16 fajlow ---
   maksimalxnoe  ~islo odnowremenno otkrytyh  l`byh 
   fajlow (bd,komandnyh,indeksnyh,formatow |kranow,form 
   ot~etow) 16.
    o{ibo~no dostignut konec fajla ---
   otkrytaq  baza dannyh nahoditsq  w  neprawilxnom 
   formate. esli wse zapisi prawilxny i su}estwu`t, 
   to sdelajte PACK i REINDEX.

    o{ibka w opisanii formata ---
   w   komande   @  GET  fraza PICTURE zadana neprawilxno.
    o{ibka, powtorite ---
   INPUT,ACCEPT,REPORT trebu`t sintaksi~eski prawilxnogo wwoda.
   predpolovitelxno, razli~nye tipy dannyh.
    o~enx mnogo znakow ---
   (tolxko  w  revime  polnogo  |krana).  wwedennye 
   dannye prewy{a`t dlinu polq. 
    peremennaq ne najdena ---
   neobhodimo   sozdatx  peremennu`  ili  proweritx 
   prawilxnostx napisaniq imeni peremennoj.
    katalog polon ---
   na  diske ne movet pomestitxsq bolx{e ni  odnogo fajla.
    tipy dannyh w operacii ne sowpada`t ---
   prowerxte  tipy  dannyh,   ~toby  oba  byli  ili 
   ~islowymi,  ili simwolxnymi, ili logi~eskimi.
    ukazano > 7 indeksnyh fajlow ---
   maksimalxnoe  ~islo otkrytyh indeksnyh fajlow  - 7.
   ~em ih menx{e, tem wy{e proizwoditelxnostx.

    fajl ne otkrytx ---
   prowerx  su}estwowanie ili celostnostx .mem ili .neh fajlow.
    fajl uve su}estwuet ---
   udalite nevelaemyj fajl pered RENAME.
    fajl ne su}estwuet ---
   ispolxzujte   DISPLAY   FILE   LIKE   *.*   dlq 
   podtwervdeniq su}estwowaniq fajla.
    fajl uve otkryt ---
   wypolnite USE ili CLEAR dlq zakrytiq fajla.
    fajl formata ne otkrytx ---
   prowerxte celostnostx .FMT fajla.
    # fajl ne opredelen ---
   zadajte sootwetstwu`}ij .FMT fajl.
    "TO" fraza ne najdena ---
   istogda, kogda  w operaciqh srawneniq strok 
	wse simwoly w strokah sowpada`t.
	(w  frazah  FOR  <wyravenie, komandah FIND i t.d).
        "OFF"    - dopuskaetsq   srawnenie   strok 
	razli~noj dliny.

    > SET INTENSITY [ON/OFF] ---
        "ON"  - obespe~iwaetsq dwojnaq qrkostx  pri 
	polno|krannyh operaciqh (esli pozwolqet apparatura).
        "OFF" - dwojnaq qrkostx wykl`~aetsq.

    > SET LINKAGE [OFF/ON] ---
        "ON"   - obespe~iwaetsq  wozmovnostx   wsem 
	posledowatelxnym komandam,   kotorye   ime`t  
	frazu   <sfera dejstwiq>, wypolnqtx
        pozicionirowanie kak w perwi~noj,  tak i wo 
	wtori~noj rabo~ih oblastqh, odnowremenno.
        "OFF" - swqzywanie baz dannyh otmenqetsq.



    > SET PRINT [OFF/ON] ---
        "ON"   - wsq   informaciq   wywoditsq    na 
	pe~ata`}ee ustrojstwo.
        "OFF"- informaciq na pe~atx ne wywoditsq.

    > SET RAW [OFF/ON] ---
        "ON"  - sodervimoe  zapisej bazy dannyh  po 
	komandam "DISPLAY" i  "LIST"  wywoditsq  bez  
	probelow  mevdu polqmi.
        "oFF"  - mevdu  polqmi  dannyh   wywoditsq 
	dopolnitelxnyj probel.

    > SET SCREEN [ON/OFF] ----
        "ON"     - dlq     komand APPEND,EDIT,CREATE,INSERT 
	wypolnq`tsq polno|krannye operacii.
        "OFF"    - polno|krannye operacii ne wypolnq`tsq.

    > SET STEP [OFF/ON] ----
        "ON"  - posle zawer{eniq wypolneniq  kavdoj 
	komandy s celx` obleg~eniq   otladki  komandnogo  
	fajla   ego wypolnenie prerywaetsq.
        "OFF"  - komandnyj  fajl  wypolnqetsq  bez 
	prerywanij.


    > SET TALK [ON/OFF] ---
        "ON"    - rezulxtaty   wypolnennyh   komand 
	wywodqtsq na wideoterminal.
        "OFF"  - rezulxtaty  na  wieoterminal ne wywodqtsq.

    > SET ALTERNATE TO [<fajl>] ---
        sozdaetsq  i otkrywaetsq fajl tipa .tht,  w 
	kotorom pri zadanii SET ALTE ON budet sohranqTxsq 
	informaciq, poqwlq`}aqsq na |krane.  esli  
	su}estwowal  fajl  s  zadannym imenem, on stiraetsq.

    > SET ALTERNATE TO --- zakrywaetsq <fajl> .tht.

    > SET CALL TO <adres> ---
        ukazywaetsq   <adres>  (desqti~noe   ~islo) 
	to~ki whoda w proceduru polxzowatelq.

    > SET DATE TO <xx/xx/xx> ---
        sohranqetsq  stroka sistemnoj daty,  no  ne 
	osu}estwlqetsq prowerka ee dostowernosti.


    > SET DEFAULT TO <disk> ---
        ukazywaetsq    ustrojstwo,    na    kotorom 
	raspoloven disk s fajlami, sozdawaemymi subdr-8.

    > SET FORMAT TO <SCREEN/PRINT> ---
        SCREEN  - rezulxtat komandy "@"  wywoditsq 
	na wideoterminal.
        PRINT - rezulxtat wywoditsq na  pe~ata`}ee ustrojstwo.
 
    > SET FORMAT TO [<fajl formata |krana>] ---
        OTkrywaetsq  fajl formata  |krana,  kotoryj 
	ispolxzuetsq dlq formatirowaniq |krana pri 
	wypolnenii komand APPEND, EDIT, INSERT, CREATE, READ.

    >  SET  FORMAT TO  - zakrywaetsq otkrytyj  fajl  formata 
	|krana.

    > SET HEADING TO <stroka> ---
        zapominaetsq  <stroka>,  kotoraq  wywoditsq kak ~astx
	zagolowka ot~eta pri wypolnenii komandy REPORT.

    > SET INDEX TO <spisok indeksnyh fajlow> ---
        otkrywa`tsq indeksnye fajly (ne bolee semi) dlq
        sootwetstwu`}ej bazy dannyh,  kotorye budut 
	awtomati~eski obnowlqtxsq, otravaq l`bye izmeneniq 
	w baze dannyh. perwyj po spisku  indeksnyj  fajl 
	s~itaetsq  glawnym, t.e. tolxko on ispolxzuetsq dlq
	komand   prosmotra   i uporqdo~eniq bazy dannyh.

    > SET INDEX TO ---
        zakrywa`tsq wse indeksnye fajly.

    > SET MARGIN TO <N> ---
        ustanawliwaetsq  lewaq granica  pe~ata`}ego 
	ustrojstwa na Kolonku <N>.
*EXIT
*SKIP
    >> SKIP [-] [<N>] ---
        pozicioniruet   ukazatelx  teku}ej   zapisi 
	pered i nazad na "N" zapisej  w predelah otkrytoj  
	bazy  dannyh. zna~enie po umol~ani` +1.
*EXIT
*SORT
    >> SORT ---
        sozdaet kopi` bazy dannyh,  otsortirowannu` 
	po odnomu pol`. uporqdo~enie   osu}estwlqetsq  po  
	zna~eni` koda koi-7. ne obrabatywaet   zapisi,   
	otme~ennye dlq udaleniq. po umol~ani` sortirowka  
	osu}estwlqetsq  w  wozrasta`}ej posledowatelxnosti.

         sintaksis:

         SORT  ON <imq polq> to <imq fajla> [ASsENDING  / 
	DESCENDING]

         primer:

         . USE spisok
         . SORT ON kod TO sortkod DESCENDING
*EXIT
*STORE
    >> STORE ---
        wy~islqet  zna~enie wyraveniq i  zapominaet ego wo 
	wremennoj peremennoj.
 
         sintaksis:

         STORE <wyravenie> to <wremennaq peremennaq>

         primer:

         . STORE 3 TO nomer
  3
         . STORE nomer + 9 TO nomer2
  12
         . STORE 'iwanow' TO imq
         iwanow
         . ? nomer+nomer2, imq 
         15 iwanow
*EXIT
*SUM
    >> SUM ---
        wy~islqet i wywodit summy ~islowyh zna~enij 
	wyravenij otkrytoj bazy dannyh. zadanie frazy to 
	pozwolqet sohranitx rezulxtaty    summirowaniq   
	w zadannyh wremennyh peremennyh.
        zna~enie    po   umol~ani`   frazy   <sfera 
	dejstwiq> - wse neudalqemye zapisi.

         sintaksis:

         SUM   <wyravenie>  [,<wyravenie2>,...]   [<sfera 
	dejstwiq>] [TO <spisok wremennyh peremennyh>]
	[FOR <wyravenie>]

         primer:

         . USE spisok
         . SUM kol * nomer FOR kod = 'kl`~'
         . SUM nomer FOR kod = 'por{enx' TO p1
         .  SUM  nomer,  nomer  * kol FOR kod =  'por{enx' 
	 .AND.kol>9.00
*EXIT
*TEXT
*ENDTEXT
    >> TEXT ---
        wywodit iz komandnogo fajla blok teksta bez 
	wypolneniq komand  @ ili ?.  tekst  wywoditsq 
	neposredstwenno na |kran ili pe~atx do wwedeniq 
	komandy ENDTEXT.
*EXIT
*TOTAL
    >> TOTAL ---
        summiruet zna~eniq ukazannyh polej otkrytoj 
	bazy dannyh, udowletworq`}ih zadannomu kl`~u. 
	rezulxtaty summirowaniq s kl`~ami pome}a`tsq w nowu`
	bazu  dannyh, opredelennu` wo fraze  to.
	dlq  wypolneniq  |toj  komandy  neobhodimo, ~toby
        baza    dannyh   byla   otsortirwana    ili 
	proindeksirowana po ukazannomu kl`~u.

         sintaksis:

         TOTAL  TO  <fajl>  ON <kl`~> [FIELDS <spisok polej>]
*EXIT
*UPDATE
>> UPDATE ---
        wypolnqet        gruppowoe       obnowlenie 
	predwaritelxno otsortirowannoj ili  indeksirowannoj 
	otkrytoj bazy  dannyh. esli kl`~i zapisej w  otkrytoj 
	baze  dannyh  i  baze  dannyh, zadannoj frazoj FROM, 
        sowpada`t, dannye iz bazy dannyh FROM libo 
	dobawlq`tsq k dannym otkrytoj bazy dannyh,  libo 
	zame}a`t dannye w polqh  pere~islennyh w spiske.

         sintaksis:

         UPDATE FROM <fajl> ON <kl`~> [ADD <spisok polej>]
         [REPLACE  <spisok  polej> ili <pole> WITH  <spisok 
	 polej>] [RANDOM]
*EXIT
*USE
    >> USE ---
        otkrywaet/zakrywaet bazu  dannyh.  zadannie 
	frazy INDEX otkrywaet pere~islennye indeksnye fajly.

         sintaksis:

         USE <fajl> [INDEX <spisok indeksnyh fajlow>]
*EXIT
*WAIT
    >> WAIT ---
        perewodit   komandnyj   fajl  w   sostoqnie 
	ovidaniq wwoda l`bogo odnogo simwola i posle ego 
	wwoda prodolvaet wypolnenie programmy.

         sintaksis:

         WAIT [TO <wremennaq peremennaq>]

*EXIT
*FUNKCII
   fajl "DOMSG.TXT" --- razdel "funkcii"


    > @ (<stroka1>,<stroka2>) ---
        funkciq   poiska    podstroki.    generiruet 
	~islowoe dannoe, zna~eniem  kotorogo  qwlqetqsq  
	nomer  simwola, na~ina`}ego <stroku1> w <stroke2> .

    > * ---
        funkciq    opredeleniq   udalennoj   zapisi. 
	generiruet logi~eskoe dannoe, so zna~eniem "istina",
        esli teku}aq zapisx pome~ena dlq udaleniq.

    > # --- 
        funkci opredeleniq nomera zapisi. generiruet 
	celoe ~islo, sootwetstwu`}ee nomeru teku}ej zapisi.

    > !(<stroka>) ---
        funkciq  preobrazowaniq  simwolow   werhnego 
	registra w simwoly nivnego registra.

    > $(<stroka>,<na~alo>,<dlina>) ---
        funkciq  formirowaniq podstroki.  generiruet 
	simwolxnoe dannoe iz opredelennoj ~asti <stroki>.

    > &<peremennaq>[.] 
        funkciq podstanowki (makro). imq peremennoj,
        ukazannoe posle &,zamenqetsq sootwetstwu`}im 
	zna~eniem peremennoj. to~ka (.) w konce stawitsq 
	w tom slu~ae, esli makro stoit slewa ot konstanty.

    > CHR<<~islowoe wyravenie>> --- 
       funkciq  preobrazowaniq ~isla w simwol  koda koi-7.

    > DATE () ---
        perewodit  simwolxnu`   stroku,   soderva}u` 
	sistemnu` datu, w format **/**/**.




    > EOF ---
        funkciq opredeleniq konca fajla.  generiruet 
	logi~eskoe dannoe, zna~enie kotorogo rawno "istina", 
	esli  byla sdelana popytka   obratitxsq  k sledu`}ej, 
	posle poslednej, zapisi  bazy dannyh.

    > FILE(<fajl>) ---
        funkciq   opredeleniq  su}estwowaniq  fajla. 
	generiruet logi~eskoe dannoe,  zna~enie  kotorogo 
	rawno  "istina", esli fajl  su}estwuet  na  diske,  
	i  "lovx"   w protiwnom slu~ae.

    > INT(<~islowoe wyravenie>) ---
       funkciq opredeleniq celoj ~asti ~islowogo wyraveniq.

    > LEN(<stroka>) ---
       funkciq opredeleniq dliny <stroki>.

    > PEEK(<~islowoe wyravenie>) ---
       funkciq opredeleniq zna~eniq bajta operatiwnoj pamqti,
       raspolovennogo  po adresu zadannym  ~islowym wyraveniem.

    > RANK(<stroka>) ---
        funkciq   opredeleniq   ~islowogo   zna~eniq perwogo 
	simwola koda koi-7 <stroki>.   

    > STR(<~islowoe wyravenie>,<dlina>[,<to~nostx>]) --- 
       funkciq preobrazowaniq ~islowogo dannogo w simwolxnoe.
      
    > TEST(<wyravenie>) ---
        funkciq   prowerki   wyraveniq.   generiruet 
	~islowoe dannoe, zna~enie kotorogo ne rawno 0, 
	esli wyravenie werno i grammati~eski prawilxno,
	i rawno 0,esli |to ne tak.

   > TRIM(<stroka>) ---
       funkciq udaleniq zawer{a`}ih probelow.   


    > TYPE(<wyravenie>) ---
        funkciq opredeleniq tipa dannogo. generiruet 
	simwolxnoe dannoe dlinoj 1 i zna~eniem 'C', 'N', 'L'
	ili 'U' w zawisimosti ot tipa wyraveniq (simwolxnoe,
        ~islowoe, logi~eskoe ili neopredelennoe).

    > VAL(<stroka>) ---
        funkciq  preobrazowaniq cifrowyh simwolow  w 
	celoe ~islo.     

*EXIT
*OGRANI^ENIQ
*ograni~eniq
     >>> fajl "DOMSG.TXT" --- razdel "ograni~eniq"

 
    ~islo   polej  w  zapisi   		32 maksimum
    ~islo   simwolow  w  zapisi       1000 maksimum
    ~islo   zapisej  w  baze  dannyh 65535 maksimum
    ~islo   simwolow  w  stroke        254 maksimum
    razrqdnostx ~isel    		10 cifr
    ~islo   simwolow  w  komande       254 maksimum
    ~islo  wyravenij  w  komande  SUM   5  maksimum
    ~islo simwolow w zagolowke REPORT  254 maksimum
    ~islo  polej  w  komande  REPORT    24 maksimum
    ~islo  simwolow  w  kl`~e  indeksa  99 maksimum
    ~islo   teku}ih  komand  GET        64 maksimum
    ~islo odnowremenno otkrytyh fajlow  16 maksimum
*EXIT
*SOOB]ENIQ
*soob}eniq
         >>>    fajl    "DOMSG.TXT" --- razdel "soob}eniq"

    *** delenie na 0 ---    
   byla   wypolnena  popytka  razdelitx   ~islennoe 
   wyravenie na nolx.
    *** newerno ---       
   perepisatx    podstroku   (&)   s    prawilxnymi 
   parametrami.
    *** neizwestnaq komanda ---
   prowerxte   orfografi`.   subdr-8  ne   ponimaet 
   komandu.
    *** o{ibka sintaksi~eskaq ---
   subdr-8 ne ponimaet komandu.
    > 5 wyravenij summirowaniq --- 
   komanda SUM ograni~ena 5 wyraveniqmi.
    baza dannyh ne subdr-8 ---
   otkrywaemaq  baza  dannyh sozdana ne pri  pomo}i subdr-8.
    wyravenie ne~islowoe ---
   komanda SUM trebuet ~islowoe wyravenie.
    wlovennostx > dopustimoj ---    
   odnowremenno  movet  bytx otkryto  ne  bolee  16 
   komandnyh fajlow.
    wremennyh peremennyh > 64 ---
   movet bytx maksimum 64 wremennyh peremennyh.
    disk polon ---       
   na  diske net prostranstwa,  ispolxzujte komandu 
   DELETE FILE dlq stiraniq nekotoryh nenuvnyh fajlow.
    dlina zapisi > 1000 simwolow ---
   umenx{ite  razmer nekotoryh polej  ili  sozdajte 
   wtoru` bazu dannyh s ob}im kl`~em.
    dannoe ne najdeno ---
   perepi{ite   komandu   REPLASE  ili   prowerxte 
   strukturu fajla na prawilxnostx imeni polq.
    # zapisi wne fajla ---  
   nomer zapisi bolx{ij,  ~em ~islo zapisej w  baze 
   dannyh.zapisx ne   su}estwuet.
    zapisx wne indeksa ---
   indeksnyj    fajl   ne   aktualizirowan    posle 
   dobawleniq zapisi.wypolnite REINDEX.
    imq peremennoj newerno ----
   w  imenah  polej i peremennyh  razre{eny  tolxko 
   alfawitno-cifrowye simwoly i dwoeto~ie.


    indeks ne prinadlevit bd ---
   subdr-8 ne movet ustanowitx sootwetstwie kl`~a i 
   bazy dannyh.popytajtesx rabotatx s drugim indeksnym fajlom.
    indeksnyj fajl ne otkrytx ---
   prowerxte   prawilxnostx  napisaniq  imeni  bazy 
   dannyh ili indeksnogo fajla.
    kl`~i neodinakowoj dliny ---
   dlq komandy UPDATE trebu`tsq identi~nye kl`~i.
    komand RETURN > 16 ---
   weroqtno,  o{ibka w strukture komandnogo  fajla. 
   prowerxte ~islo i mesto komand  RETURN.  
    komanda JOIN sozdaet > 65534 zapisej ---
   fraza  FOR  pozwolqet ob'edinqtx sli{kom  mnogo 
   zapisej. sdelajte ee bolee strogoj.
    komandnyj fajl ne najden ----
   prowerx napisanie nazwaniq fajla.
    makro - ne simwolxnaq stroka ---       
   peremennye,  ras{irqemye  pri pomo}i MACRO  (&) dolvny
   bytx simwolxnymi (s) po sodervani`.

    net ---    
   subdr-8 ne movet najti zapisx s dannym zna~eniem
   kl`~a.
    newerna to~nostx --- 
   wnowx wwedite desqti~nu` ~astx.
    neopredelennyj        fajl         ---             
   
   wnutrennqq o{ibka. obratitesx k razrabot~iku
   (postaw}iku). esli ispolxzowalsq HELP,
   to    movet   bytx   fajl     	DOMSG.TXT 
   otsutstwuet na ustrojstwe.
    newerna dlina ---
   wnowx opredelite razmer polq dannyh w  diapazone 1-254.
    newernyj tip dannyh ---
   SORT  ne  movet bytx wypolnena  po  logi~eskomu pol`.
    newerno imq ---
   wnowx opredelite imq polq w CREATE.
    net wyravenij w SUM --- 
   dlq   komandy  SUM  neobhodimo wyravenie dlq summirowaniq.
    neweren # zapisi ---        
   adresuemaq zapisx dolvna bytx > o i < 65535.
    nelxzq INSERT - w baze dannyh net zapisej ---
   ispolxzujte komandu APPEND.   
    net mesta dlq wremennyh peremennyh --- 
   umenx{ite   koli~estwo   ili  razmer wremennyh peremennyh.
    ne weren tip ---
   dolvno  bytx  C<simwolxnoe>, N<~islowoe> ili L<logi~eskoe>.
    net frazy "FOR" --- 
   perepi{ite    komandu  JOIN  s  prawilxnym sintaksisom.
    net frazy "FROM" ---
   perepi{ite  komandu UPDATE s prawilxnym sintaksisom.
    otkrytaq bd ne indeksirowana ---
   komandu   FIND   movno   primenqtx   tolxko   k 
   indeksirowannym bazam dannyh.
    otkryto > 16 fajlow ---
   maksimalxnoe  ~islo odnowremenno otkrytyh  l`byh 
   fajlow (bd,komandnyh,indeksnyh,formatow |kranow,form 
   ot~etow) 16.
    o{ibo~no dostignut konec fajla ---
   otkrytaq  baza dannyh nahoditsq  w  neprawilxnom 
   formate. esli wse zapisi prawilxny i su}estwu`t, 
   to sdelajte PACK i REINDEX.

    o{ibka w opisanii formata ---
   w   komande   @  GET  fraza PICTURE zadana neprawilxno.
    o{ibka, powtorite ---
   INPUT,ACCEPT,REPORT trebu`t sintaksi~eski prawilxnogo wwoda.
   predpolovitelxno, razli~nye tipy dannyh.
    o~enx mnogo znakow ---
   (tolxko  w  revime  polnogo  |krana).  wwedennye 
   dannye prewy{a`t dlinu polq. 
    peremennaq ne najdena ---
   neobhodimo   sozdatx  peremennu`  ili  proweritx 
   prawilxnostx napisaniq imeni peremennoj.
    katalog polon ---
   na  diske ne movet pomestitxsq bolx{e ni  odnogo fajla.
    tipy dannyh w operacii ne sowpada`t ---
   prowerxte  tipy  dannyh,   ~toby  oba  byli  ili 
   ~islowymi,  ili simwolxnymi, ili logi~eskimi.
    ukazano > 7 indeksnyh fajlow ---
   maksimalxnoe  ~islo otkrytyh indeksnyh fajlow  - 7.
   ~em ih menx{e, tem wy{e proizwoditelxnostx.

    fajl ne otkrytx ---
   prowerx  su}estwowanie ili celostnostx .mem ili .neh fajlow.
    fajl uve su}estwuet ---
   udalite nevelaemyj fajl pered RENAME.
    fajl ne su}estwuet ---
   ispolxzujte   DISPLAY   FILE   LIKE   *.*   dlq 
   podtwervdeniq su}estwowaniq fajla.
    fajl uve otkryt ---
   wypolnite USE ili CLEAR dlq zakrytiq fajla.
    fajl formata ne otkrytx ---
   prowerxte celostnostx .FMT fajla.
    # fajl ne opredelen ---
   zadajte sootwetstwu`}ij .FMT fajl.
    "TO" fraza ne najdena ---
   ispolxzujte prawilxnyj sintaksis.
    "WITH" fraza ne najdena ---
   perepi{ite   komandu   REPLACE   s   korrektnym 
   sintaksisom.
    "FIELD" fraza ne najdena ---
   perepi{ite stroku komandy CHANGE.

    "ON" fraza ne najdena ---
   perepi{ite   komandy   UPDATE  ili   INDEX   s 
   korrektnym   sintaksisom.
*EXIT
*PRIMERY          
       fajl "DOMSG.TXT" --- razdel "primery"

     kontrolxnyj   primer   qwlqetsq   sredstwom    prowerki 
   rabotosposobnosti sistemy i ill`striruet rabotu ee komand.
   programmy  kontrolxnogo primera realizu`t ~astx  zada~i 
   awtomatizacii raboty  planowogo otdela predpriqtiq,  
   oni pozwolq`t wwoditx informaci` temati~eskogo  plana  
   predpriqtiq,   proizwoditx   neobhodimye korrektirowki i 
   polu~atx  raspe~atku temati~eskogo plana po  ispolnitelqm,
   po wypolneni` rabot s podwedeniem  itogow  po smetnoj  
   godowoj  stoimosti  |tih rabot.

      kontrolxnyj  primer  sostoit  iz  sledu`}ih  komandnyh 
  fajlow:

  TPL.CMD     --- golownoj
  TPL1.CMD    --- wyzywaemyj iz fajla TPL.CMD
  TPLWWOD.CMD --- wyzywaemyj iz fajla TPL1.CMD
  TPLKOR.CMD  --- wyzywaemyj iz fajla TPL1.CMD
  TPLUD.CMD   --- wyzywaemyj iz fajla TPL1.CMD
  TPL2.CMD    --- wyzywaemyj iz fajla TPL.CMD
  TPLRPT1.CMD --- wyzywaemyj iz fajla TPL2.CMD
  TPLRPT2.CMD --- wyzywaemyj iz fajla TPL2.CMD

     whodnymi  fajlami dlq wypolneniq  kontrolxnogo  primera 
   qwlq`tsq:

         
  TEMPLANT.TXT  - tekstowyj  fajl,  soderva}ij  dannye  dlq 
 formatirowaniq zapisej  bazy dannyh.
  TPLSTR.DBF   - baza dannyh,  w zapisqh kotoroj sodervitsq 
 opisanie struktury formiruemoj bazy dannyh.
  TPL.FRM      - fajl formy ot~eta.
    
     wyhodnye  fajly kontrolxnogo primera sozda`}iesq na tom 
    ve diske, ~to i whodnye fajly, sledu`}ie:

  TEMPLAN.DBF - baza dannyh
  TEMPLAN.NDX - indeksnyj fajl dlq bazy dannyh TEMPLAN.DBF

     bolee   podrobnaq  informaciq  o  kontrolxnom   primere 
   sodervitsq w  dokumente "opisanie kontrolxnogo primera". 
*EXIT
