


*************************************************************
*                                                           *
*    osnownye principy raboty s CP/M V2.2 ( BIOS V3.00 )    *
*                                                           *
*************************************************************

     
                         wnimanie !

	zapre}aetsq   kommer~eskoe   ispolxzowanie    os  bez  
soglasiq  razrabot~ika.  awtorskie  prawa  na  os  CP/M  V2.2 
( BIOS V3.00 ) prinadlevat pmp "orion-serwis". 

     adres pmp "orion-serwis" ( dlq korrespondencii ):

                   140061, moskowskaq obl.
                     g.lytkarino, a/q 18
                       "orion-serwis"

                  telefon: (095) 359-73-56


            otli~itelxnye osobennosti BIOS V3.00.

     BIOS  V3.00 byl razrabotan na osnowe predydu}ih wersij s 
u~etom    wseh   zame~anij   i   obnaruvennyh    nedostatkow. 
harakternymi osobennostqmi BIOS V3.00 qwlq`tsq:
     
     - ispolxzowanie  wnutrennih  kommand,   wwodimyh   ~erez 
klawi{u  [F1] ( cwet,  sluvebnaq stroka,  |mulqciq  razli~nyh 
revimow i t.d. ).
     - principialxno nowyj princip wywoda kursora na |kran;
     - "psewdo-apparatnyj" wwod s klawiatury;
     - uweli~enie  nadevnosti i skorosti wypolneniq  operacij 
~teniq-zapisi;
     - wstroennyj drajwer pe~ati;
     - wozmovnostx odnowremennoj raboty s 3 diskowodami;
     - wozmovnostx raboty s kwazidiskom;
     - wozmovnostx  zapuska  fajlow  w  paketnom  revime  pri 
na~alxnoj zagruzke sistemy ( "holodnom" starte ).

     a teperx nemnogo podrobnee ob opisannyh preimu}estwah.


                     wnutrennie komandy.

     na~inaq  s  wersii BIOS V3.00,  realizuetsq  wozmovnostx 
ispolxzowaniq wnutrennih komand BIOS,  wwodimyh ~erez klawi{u 
[F1]  (  F1-komandy ),  ~to pozwolqet bolee  gibko  uprawlqtx 
wa{im kompx`terom.
     whod   w   revim  ispolneniq  F1-komand   osu}estwlqetsq 
navatiem  na  klawi{u  [F1].  w  lewom  werhnem  uglu  |krana 
poqwitsq   nadpisx  "CMD>"  (  sokra}enie  ot   "COMMAND"   - 
"komanda" ). |to prompt revima wnutrennih komand. rqdom s nim 
budet   migatx   kursor.    wwod   neposredstwennoj   komandy 
osu}estwlqetsq  navatiem  na  sootwetstwu`}u`  klawi{u.   dlq 
wozwrata  koda  samoj  klawi{i  [F1]  neobhodimo  navatx   ee 
powtorno posle poqwleniq prompta revima wnutrennih komand.

     revim podderviwaet 7 F1-komand:

     1. wkl`~enie/wykl`~enie cweta - klawi{a [C].
     polxzowatelej,  priwyk{ih  rabotatx  s cwetnym  |kranom, 
poraduet wozmovnostx wkl`~eniq cweta pri rabote s opisywaemoj 
wersiej  sistemy ( napomnim,  ~to wse predydu}ie wersii  byli 
monohromnymi  ).   odnako,  pri  wkl`~enii  cweta  neobhodimo 
sobl`datx nekotoru` ostorovnostx.
     esli wy rabotaete w cwetnom revime s kakoj-to programmoj 
i  cwet  |krana  neovidanno  portitsq,   w  |tom  net  ni~ego 
stra{nogo:  wwedite  komandu [F1]+[C] ( cwet wykl`~itsq  )  i 
prodolvajte  rabotu.  izmenenie  cweta swqzano s tem,  ~to  w 
cwetnom  revime  wkl`~en |kran  "oriona",  raspolaga`}ijsq  s 
adresa  8000H,  a nekotorye programmy ispolxzu`t |tu  oblastx 
dlq  swoej  raboty.  po  |toj  ve  pri~ine  opasno  zapuskatx 
drajwera,   rabota`}ie   w  oblasti  8000H-0AFFFH  w  nulewoj 
stranice,  ne wykl`~iw predwaritelxno cwet. k takim drajweram 
otnosqtsq  programmy  KOI8,  RL80,  RUS80,  LAT80  i  drugie, 
ispolxzu`}ie sobstwennu` programmu wywoda simwolow na |kran.
     pri  rabote w monohromnom revime nikakih ograni~enij  na 
zapusk programm net. 
     esli,  nahodqsx w monohromnom revime, wy re{ili wkl`~itx 
cwetnoj  revim,  sdelatx |to lu~{e,  kogda na |krane  wyweden 
prompt CP/M.  odnako wkl`~itx cwet movno i,  rabotaq w kakoj-
libo programme.  no w |tom slu~ae wy dolvny bytx uwereny, ~to 
programma  ne  ispolxzuet  dlq swoej  raboty  oblastx  8000H-
0AFFFH.
     wy{eopisannye prawila, hotq i kavutsq trudnymi, na samom 
dele prosty.  wy bystro pojmete kogda movno wkl`~atx cwet,  a 
kogda nelxzq, porabotaw nekotoroe wremq s opisywaemoj wersiej 
CP/M.

     2. |mulqciq kodirowki koi8 - klawi{a [K].
     mnogie  CP/M-programmy  dlq "oriona" byli  pereneseny  s 
kompx`tera   "korwet".   tak  kak  na  "korwete"  primenqetsq 
kodirowka  koi8  (  na "orione"  - koi7  ),  rabota  s  |timi 
programmami bez zagruzki dopolnitelxnogo drajwera zatrudnena. 
     ispolxzowanie   wnutrennej  F1-komandy   "K"   pozwolqet 
rabotatx s ukazannymi programmami bez zagruzki dopolnitelxnyh 
drajwerow.  pri  |tom  latinskie  i  russkie  stro~nye  bukwy 
otobrava`tsq,    sootwetstwenno,    latinskimi   i   russkimi 
propisnymi bukwami.
     powtornyj wwod komandy "k" pozwolqet otkl`~itx |mulqci`.

     3.  obsluviwanie uprawlq`}ih kodow kompx`tera "ROBOTRON-
1715" - klawi{a [R].
     e}e bolx{ee ~islo programm bylo pereneseno na "orion"  s 
kompx`tera "ROBOTRON-1715". okazalosx, ~to wse oni ispolxzu`t 
w  ka~estwe  uprawlq`}ih kodow (  o~istka  |krana,  ustanowka 
kursora  i  t.p.  ),  kody,  kotorye  w  bolx{instwe  slu~aew 
otli~a`tsq  ot kodow,  primenqemyh na "orione".  |ta problema 
re{alasx takve s pomo}x` zagruzki dopolnitelxnyh drajwerow.
     primenenie    komandy    "R"    podkl`~aet    wnutrenn`` 
podprogrammu,   obsluviwa`}u`  uprawlq`}ie  kody   kompx`tera 
"ROBOTRON-1715",   ~to   pozwolqet   obojtisx  bez   zagruzki 
dopolnitelxnyh drajwerow.
     otkl`~enie revima - powtornyj wwod komandy "R".

     4. forma kursora - klawi{a [U].
     opisywaemaq  wersiq BIOS pozwolqet wybratx  taku`  formu 
kursora,  kotoraq wam bolx{e nrawitsq. kavdyj wwod F1-komandy 
"U"  izmenqet formu kursora.  wybrannaq forma sohranqetsq  do 
"holodnoj" zagruzki os ili do o~erednogo wwoda komandy "U".

     5. wyhod po "gorq~emu" startu os - klawi{a [Q].
     inogda slu~aetsq situaciq ( w osnownom pri zaruske nowyh 
programm ),  kogda wy ne znaete kak wernutxsq w  operacionnu` 
sistemu,  a  navatie  [F4] ili [us]/[C] ne pomogaet.  w  |tom 
slu~ae  wwod  F1-komandy  "Q"  pozwolit  zawer{itx  rabotu  s 
programmoj bez navatiq klawi{i [sbros].

     6. wyhod w "monitor" - klawi{a [M].
     kone~no,  wyjdti  w  "monitor"  movno  i  prosto,  navaw 
klawi{u  [sbros].  no  dlq togo,  ~toby prodolvitx  rabotu  s 
ORDOS,  wam neobhodimo budet otformatirowatx disk  B:  ORDOS. 
~toby  ne delatx stolxko li{nih operacij,  wospolxzujtesx F1-
komandoj   "M"   i  disk  B:   ORDOS   budet   otformatirowan 
awtomati~eski.

     7. sluvebnaq stroka - klawi{a [L].
     s  pomo}x`  F1-komandy "L" movno  kak  wkl`~itx,  tak  i 
otkl`~itx sluvebnu` stroku, esli ona me{aet.
     sluvebnaq  stroka raspolagaetsq w perwoj stroke |krana i 
sodervit informaci` o wkl`~ennyh revimah:

     COL - cwetnoj revim,
     RBT - obsluviwanie kodow "ROBOTRON-1715",
     koi - |mulqciq koi8,
     rus - russkie bukwy,
     LAT - latinskie bukwy.

     otsutstwie   informacii   o   revime   pokazywaet,   ~to 
sootwetstwu`}ij revim otkl`~en.
     informaciq o revimah wywoditsq tolxko w tom slu~ae, esli 
sluvebnaq stroka wkl`~ena.

     posle holodnoj zagruzki sistemy wkl`~eny cwet, sluvebnaq 
stroka i revim wwoda latinskih bukw.

     
                   wywod kursora na |kran.

     skoree  wsego wy uve zametili posle zagruzki  CP/M,  ~to 
forma  kursora  stala  drugoj.   po  mneni`  awtora  miga`}ij 
prqmougolxnyj  kursor bystree najti na |krane i s nim udobnee 
rabotatx. odnako, esli wy predpo~itaete drugu` formu kursora, 
wospolxzujtesx F1-komandoj "U" dlq ee wybora. 
     w  rannih wersiqh wo mnogih programmah,  rabota`}ih  pod 
uprawleniem  CP/M,  staryj kursor prosto is~ezal i  poqwlqlsq 
tolxko w moment navatiq na klawi{u. estestwenno, |to swojstwo 
zna~itelxno uslovnqlo rabotu s |timi programmami.  interesnoe 
re{enie |toj problemy, na~inaq s wersii BIOS V2.60, sohranqet 
kursor  na  |krane wsegda.  prawda,  w  nekotoryh  programmah 
kursor  perestaet  migatx,   no  w  l`bom  slu~ae  pokazywaet 
mestopolovenie budu}ego simwola.  otmetim,  ~to nowyj princip 
polu~eniq  kursora  ne snivaet skorostx wywoda informacii  na 
|kran.


                     wwod s klawiatury.

     serxeznye   programmy   w  CP/M  wo   wremq   wypolneniq 
promevuto~nyh dejstwij opra{iwa`t ~erez BIOS klawiaturu.  |to 
pozwolqet  ne  vdatx okon~aniq obrabotki  |tih  dejstwij,   a 
srazu ve wwoditx dopolnitelxnye komandy ili wypolnqtx  drugie 
operacii,  swqzannye  s wwodom informacii s  klawiatury.  dlq 
togo,   ~toby  wwodimaq  informaciq  ne  propala,  a  byla  w 
dalxnej{em  obrabotana,  w  BIOS  byl organizowan  bufer  dlq 
wwodimyh kodow. o~enx redko, odnako wstre~aetsq slu~aj, kogda 
bufer  perepolnqetsq.  togda  podprogramma  wwoda  simwola  s 
klawiatury wydaet predupreditelxnyj signal i wwod  informacii 
blokiruetsq.  w  |tom slu~ae wam neobhodimo sdelatx nebolx{u` 
pauzu pri wwode informacii,  poka   programma,  w kotoroj  wy 
rabotaete, ne obrabotaet hotq by ~astx simwolow iz bufera.
     perekl`~enie   alfawitow  osu}estwlqetsq  kak   klawi{ej 
[rus/lat],  tak i [str] ( klawi{a stiraniq |krana ). hotq |to 
qwlqetsq  izli{estwom  dlq klawiatury rk-86,  dlq  klawiatury 
ms7007 ispolxzowanie klawi{i [str] dlq perekl`~eniq alfawitow 
w  nekotoryh programmah movet okazatxsq  poleznym.  odnako  w 
|tom  slu~ae  w programmu ne wozwra}aetsq kod klawi{i  [str]. 
esli  |to  neobhodimo,  navmite  klawi{u [F1]  dlq  wyhoda  w 
komandnyj revim, a zatem klawi{u [str].


                  ~tenie-zapisx na disketu.

     pri  |kspluatacii predydu}ih wersij BIOS  byli  wyqwleny 
nekotorye  o{ibki.  ih  isprawlenie,  a w  nekotoryh  slu~aqh 
primenenie  drugih algoritmow,  pozwolilo powysitx nadevnostx 
operacij ~teniq-zapisi i neskolxko uweli~itx ih skorostx.


                       drajwer pe~ati.

     drajwer  pe~ati,  wstroennyj w BIOS,  rabotaet w  revime 
parallelxnoj pereda~i dannyh ( CENTRONICS,  irpr,  irpr-m  ). 
takoj  format wybran potomu,  ~to s nim rabotaet bolx{instwo, 
kak  ote~estwennyh,  tak  i zarubevnyh  printerow.  esli  dlq 
pe~ati   w   operacionnoj  sisteme  ORDOS   wy   polxzowalisx 
programmoj  "PRINT-MASTER"  s drajwerom "LPT",  rabota`}im  w 
parallelxnom  formate,  to nikakih izmenenij wam  wnositx  ne 
pridetsq.  dlq teh, kto budet izmenqtx soedinenie s printerom 
napominaem:
     - dannye  i  uprawlq`}ie  signaly  poda`tsq  na  port  3
( adres 0F600H );
     - raspajka porta 3:

	  dannye D0 ... D7 - port a ( PA0 ... PA7 )
	  strob  STROBE    - port C ( PC7 )
	  gotow  BUSY      - port C ( PC3 )

     w operacionnoj sisteme estx uprawlq`}aq  klawi{a  CTRL-P
(  us/P ili upr/P ),  navatie na kotoru` pozwolqet wydatx  na 
pe~atx  ws`  informaci`,  wywodimu` na |kran.  takim  obrazom 
movno  raspe~atatx  l`boj  fajl  ili  direktorij.   powtornoe 
navatie   CTRL-P  otkl`~aet  pe~atx.   razumeetsq,   w   CP/M 
su}estwuet   bolx{oe  koli~estwo   programm,   osu}estwlq`}ih 
formatirowannyj  ( s otstupami,  s razbieniqmi na stranicy  i 
t.d. ) i neformatiruemyj wywod na pe~atx.


                    rabota s diskowodami.

     tak kak i s.-peterburgskij kontroller,  i kontroller  mp 
"orion-serwis"  dopuska`t rabotu s 4 diskowodami,  bylo by ne 
razumno  ograni~iwatxsq  wozmovnostx`  ispolxzowaniq   tolxko 
dwuh.  po|tomu,  na~inaq  s wersii BIOS V2.60,  predusmotrena 
rabota  s  4  diskowodami.   opisywaemaq  wersiq  BIOS  V3.00 
pozwolqet  rabotatx  tolxko  s tremq iz nih (  A:  - C:  )  i 
kwazidiskom  (  e:  ).  odnako,  esli wy ne  hotite  nenuvnyh 
zawisanij,  ne pytajtesx obratitxsq k diskowodu,  kotoryj  ne 
podkl`~en.
     na~alxnaq ustanowka harakteristik diskowodow w BIOS:

     - diskowod A: 80 dorovek, wremq pereme}eniq 30 ms
     - diskowod B: 80 dorovek, wremq pereme}eniq 30 ms
     - diskowod C: 40 dorovek, wremq pereme}eniq 30 ms

     dlq   izmeneniq  harakteristik  diskowodow  i  generacii 
sistemy  s nowymi harakteristikami wospolxzujtesx  programmoj 
SG.COM ( sm. nive ).


                    rabota s kwazidiskom.

     esli  wy  ras{irili  ozu  "oriona"  do  256  kbajt,  to, 
primenqq  opisywaemu` wersi` BIOS,  wy polu~aete  wozmovnostx 
raboty  s  kwazidiskom.  kwazidisk nosit  imq  E:,  pod  nego 
ispolxzuetsq  ras{irennoe ozu 2-oj i 3-ej stranic ob'emom 120 
kbajt.  rabota  s  nim sower{enno ne otli~aetsq ot  raboty  s 
oby~nym diskowodom.
     preimu}estwa,  kotorye daet kwazidisk,  o~ewidny:  |to i 
poqwlenie dopolnitelxnogo diskowogo ustojstwa,  i  umenx{enie 
iznosa  diskowodow,  i  wozmovnostx  kopirowaniq  fajlow  tem 
polxzowatelqm,  kotorye ime`t tolxko odin diskowod,  i  bolee 
bystryj dostup k dannym, a takve nekotorye drugie.
     nedostatok   odin  - posle  wykl`~eniq  ili   propadaniq 
pitaniq wsq informaciq, nahodq}aqsq na kwazidiske, terqetsq.
     pered      rabotoj     s     kwazidiskom      neobhodimo 
otinicializirowatx  ego.  |to  delaetsq s pomo}x`  tranzitnoj 
komandy INITE ( fajl INITE.COM ).  pri zapuske programmy  bez 
parametrow  ona  wywedet informaci` o kl`~ah,  ukazywaemyh  w 
komande pri zapuske. dlq inicializacii diska E: zapustite |tu 
komandu s kl`~em "F":

                          A>INITE F

     otwetxte "Y" na zapros podtwervdeniq wa{ih dejstwij i wy 
movete ispolxzowatx disk e: po swoemu usmotreni`.
     krome  |togo BIOS daet wozmovnostx nazna~itx  kwazidisku 
imq A:  i skopirowatx na nego ~astx os CP/M,  zagruvaemu` pri 
"gorq~em" starte sistemy.  diskowod,  wybira`}ijsq pod imenem 
A:  polu~it imq E:. ~to |to daet ? operaciq "gorq~ego" starta 
os wypolnqetsq gorazdo bystree, su}estwenno uskorqetsq rabota 
s paketnymi fajlami,  obleg~aetsq rabota programm,  sozda`}ih 
fajl  $$$.SUB.  pri nazna~enii kwazidisku  imeni  A:  udobnee
stanowitsq   polxzowatxsq  zapuskom  komand  iz   grafi~eskoj 
obolo~ki os CP/M "BRIDGE PANELS".
     dlq  perenazna~eniq imen i kopirowaniq ~asti sistemy  na 
kwazidisk ispolxzuetsq komanda "INITE" s kl`~em "S" ili "SF", 
esli  nuvno prowesti e}e i formatirowanie.  oby~no kl`~  "SF" 
primenqetsq w samom na~ale raboty.  esli wy wy{li iz os CP/M, 
a zatem snowa zagruzili ee, kwazidisk opqtx budet wybiratxsq, 
kak disk E:.  ~toby polu~itx dostup k informacii,  zapisannoj 
na  nego  ranee  i perenazna~itx  imena  diskow,  ispolxzujte 
komandu "INITE" s kl`~em "S".
     budxte wnimatelxny !  ispolxzowanie kl`~a "F" w  komande 
priwodit k propadani` informacii, zapisannoj na kwazidisk.


              awtozapusk pri "holodnom" starte.

     esli  pri  na~alxnoj  zagruzke  sistemy  wam  prihoditsq 
postoqnno  zapuskatx nekotorye programmy ( razli~nye drajwery 
klawiatury,  |krana,  diskowodow,  kwazidiskow i t.p. ), libo 
wypolnqtx  odnu  i tuve posledowatelxnostx  komand  CP/M,  to 
pro}e   wsego  zanesti  ih  w   komandnyj   fajl,   nazwannyj 
PROFILE.SUB,  i  togda  oni budut  wypolnqtxsq  awtomati~eski 
kavdyj  raz  pri "holodnom" starte sistemy.  na |toj  diskete 
dolven  bytx  fajl  PROFILE.SUB.   wypolnite  komandu  - TYPE 
PROFILE.SUB  i posmotrite kakim obrazom |tot fajl movet  bytx 
napisan.
     dlq  togo,   ~toby  wospolxzowatxsq  paketnym   zapuskom 
fajlow, neobhodimo wypolnitx sledu`}ie neslovnye trebowaniq:

     - disketa,  na  kotoroj  nahoditsq fajl  PROFILE.SUB  ne 
dolvna bytx za}i}ena ot zapisi;
     - pomimo    fajla   PROFILE.SUB   na   diskete    dolvna 
prisutstwowatx programma SUBMIT.COM
     
     ukazannye trebowaniq sprawedliwy tolxko dlq wersij  BIOS 
nive  V3.00.  na~inaq s wersii BIOS V3.00,  na diskete  movet 
nahoditxsq tolxko fajl PROFILE.SUB (bez programmy SUBMIT.COM) 
i ona movet bytx za}i}ena ot zapisi.
	esli wy hotite prerwatx wypolnenie komandnogo  fajla,
navmite l`bu` klawi{u.

*************************************************************

           po wsem woprosam pi{ite nam po adresu:

                   140061, moskowskaq obl.
                     g.lytkarino, a/q 18
                     pmp "orion-serwis"

              ili zwonite po telefonu w moskwe:

                       (095) 359-73-56


*************************************************************


          ispolxzowany materialy  a. kuznecowa ( s.-peterburg )
                    tekst podgotowlen  20.11.92 ( m. bridvidi )
                    i otredaktirowan   25.11.92 ( g. rogow )
                           "orion-serwis" (C) 1992